Chặng đường vượt khó xây dựng vùng nguyên liệu bưởi hữu cơ

Hành trình gắn bó với cây bưởi của anh Hồ Hoàng Kha, sinh năm 1993, bắt đầu từ một biến cố lớn vào năm 2011. Khi đó, anh đang là sinh viên năm nhất Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh nhưng phải tạm gác ước mơ giảng đường để trở về khu phố Sông Xoài 1, phường Tân Thành, tiếp quản vườn bưởi của cha mẹ. Thời điểm ấy, gia đình anh thuộc diện hộ nghèo và sống dựa vào khoảng 2 ha bưởi, với đời sống chật vật đến mức từng định dọn đi nơi khác sinh sống.

Một bước ngoặt xảy ra khi giá bưởi da xanh tại địa phương bất ngờ tăng lên 80.000–90.000 đồng mỗi kg, giúp gia đình anh Kha thu về khoảng 4 tỷ đồng. Số tiền này đã thôi thúc chàng trai trẻ quyết định ở lại quê nhà, gắn bó với nông nghiệp và không chấp nhận lối canh tác cũ phụ thuộc vào hóa chất. Anh bắt đầu hành trình làm nông có tri thức bằng việc tham gia các lớp tập huấn và tìm đọc tài liệu từ các chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Cây ăn quả miền Đông, chuyển sang sử dụng phân vi sinh và thuốc sinh học.

Nhờ kiên trì đầu tư hệ thống tưới tự động, vườn bưởi sinh trưởng ổn định với chất lượng trái đồng đều và mẫu mã đẹp, đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường. Anh tiếp tục tích lũy để thuê thêm đất, mở rộng diện tích lên tổng cộng 32 ha, trong đó 10 ha đất gia đình sở hữu và 22 ha đất thuê, được quản lý theo quy trình khoa học nghiêm ngặt. Nỗ lực này giúp trang trại đạt chứng nhận hữu cơ với diện tích 5 ha và được công nhận OCOP 4 sao vào năm 2024, đánh dấu bước tiến quan trọng cho thương hiệu bưởi Sông Xoài.

Với quy mô sản xuất ngày càng lớn, mỗi năm trang trại mang về doanh thu khoảng 14 tỷ đồng, lợi nhuận sau chi phí đạt gần 8 tỷ đồng, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho 18 lao động địa phương với thu nhập bình quân hơn 8 triệu đồng/tháng. Đội ngũ nhân công chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số như Khmer và Chơ Ro, góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an ninh trật tự và phát triển kinh tế phường Tân Thành. Anh Kha khẳng định, nếu không đứng ra giải quyết khó khăn cho bà con, nông dân sẽ rất vất vả, nên anh luôn sẵn sàng hỗ trợ kỹ thuật và tìm kiếm đầu ra ổn định. Những nỗ lực xây dựng vùng nguyên liệu bài bản đã giúp sản phẩm bưởi của anh được cấp mã số vùng trồng, đủ điều kiện xuất khẩu sang thị trường Mỹ đầy tiềm năng.

Chế biến sâu và khát vọng đưa nông sản vươn xa

Song song với việc ổn định vùng nguyên liệu, anh Hồ Hoàng Kha còn đảm nhận vai trò Giám đốc Hợp tác xã Bưởi da xanh Sông Xoài khi mới 32 tuổi, với khát vọng nâng cao giá trị cho nông sản quê hương. Sau 12 năm hoạt động, hợp tác xã hiện có hơn 120 xã viên với diện tích canh tác hơn 200 ha bưởi, và đã xuất khẩu thành công container bưởi đầu tiên sang Mỹ vào năm 2024.

Anh Kha luôn trăn trở về việc giảm rủi ro phụ thuộc vào giá nông sản thô, nên đã cùng cộng sự nghiên cứu chế biến sâu từ những phần của trái bưởi thường bị bỏ đi như vỏ bưởi, nhằm tạo ra các sản phẩm mới. Hệ thống nhà xưởng rộng 200 m², cùng các thiết bị hiện đại như máy ép tinh dầu, máy sấy, và hệ thống tem truy xuất nguồn gốc, đã được đầu tư đồng bộ, tạo ra các sản phẩm giá trị gia tăng như bưởi lên men, tinh dầu bưởi và trà bưởi. Việc đa dạng hóa sản phẩm từ thiên nhiên không chỉ giúp hợp tác xã chủ động đầu ra mà còn tạo thêm nhiều việc làm cho xã viên, nâng cao thu nhập cho người nông dân địa phương.

Đến nay, Hợp tác xã Bưởi da xanh Sông Xoài đã có 30 xã viên tiên phong sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, và 5 hộ được cấp mã vùng xuất khẩu sang Hoa Kỳ với tổng diện tích 18 ha dựa trên cẩm nang kỹ thuật chung.

Ông Dương Hoàng Nam, thành viên của Hợp tác xã Bưởi da xanh Sông Xoài  chia sẻ: “Nhờ sự đồng hành và hướng dẫn tận tình của anh Kha từ khâu chọn giống đến sử dụng phân thuốc vi sinh, vườn bưởi gia đình cho trái đẹp và thu nhập ổn định hơn trước rất nhiều.” Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy việc thay đổi tư duy sản xuất từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp hiện đại mang lại hiệu quả thiết thực cho toàn cộng đồng xã viên.

Bên cạnh hoạt động kinh doanh, anh Hồ Hoàng Kha còn là mạnh thường quân nhiệt huyết, hỗ trợ vốn cho hộ nghèo, tặng cây giống và học bổng cho con em hội viên khó khăn. Ông Lê Minh Vương, Chủ tịch Hội Nông dân phường Tân Thành, đánh giá cao tinh thần nhiệt huyết của anh trong công tác phong trào và việc giúp bà con nâng cao chất lượng sản phẩm. Với những đóng góp bền bỉ, tháng 10 năm 2025, anh Hồ Hoàng Kha vinh dự được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tôn vinh danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc”. Thành công này không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn khẳng định con đường làm nông nghiệp bền vững và ứng dụng công nghệ chính là chìa khóa để trái bưởi da xanh Sông Xoài vươn ra thế giới.