Đặc sản vùng miền hối hả cung ứng cho thị trường Tết

Những ngày này, các doanh nghiệp và hợp tác xã tại nhiều địa phương đang hối hả đẩy mạnh hoạt động sản xuất, kinh doanh để chuẩn bị cho dịp Tết Bính Ngọ sắp tới. Nhiều sản phẩm OCOP nổi tiếng, mang đậm nét đặc trưng vùng miền như bánh tét Trà Cuôn, dừa sáp sợi thương hiệu Vicosap hay quýt đường Long Trị… đang được tăng sản lượng nhằm kịp thời cung ứng cho thị trường đang “tăng nhiệt” từng ngày.

Chia sẻ về tình hình sản xuất, chị Nguyễn Thị Diễm Phúc, tại cơ sở kinh doanh bánh tét Hai Lý (xã Vinh Kim, tỉnh Vĩnh Long), cho biết bánh tét Trà Cuôn từ lâu đã trở thành món ăn quen thuộc của người dân Nam Bộ mỗi dịp Tết. Các sản phẩm bánh tét ba màu, bánh tét bồ ngót ngũ phúc của cơ sở là sản phẩm OCOP 4 sao, được người tiêu dùng rất ưa chuộng. Bánh tét Hai Lý được chế biến tỉ mỉ từ các nguyên liệu như nếp sáp, đậu xanh, thịt mỡ, lá ngót…, tạo nên hương vị đặc trưng riêng biệt.

Theo chị Phúc, vào những ngày cận Tết, làng nghề bánh tét Trà Cuôn trở nên tất bật hơn hẳn so với ngày thường. Trung bình mỗi ngày, cơ sở bánh tét của gia đình cung ứng ra thị trường khoảng 200 – 300 đòn bánh, với mức giá dao động từ 50.000 – 150.000 đồng/đòn, tùy loại. Bên cạnh các sản phẩm bánh tét OCOP 4 sao, cơ sở còn bày bán nhiều loại bánh tét khác như bánh tét chuối, dưa môn, tứ quý, cốm dẹp, hạt điều, tôm sắc…, với hương vị thơm ngon tự nhiên, không sử dụng phẩm màu và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Đặc biệt, vào dịp Tết Nguyên đán, cơ sở này cung ứng ra thị trường từ 7.000 – 8.000 đòn bánh tét mỗi ngày, qua đó giải quyết việc làm cho khoảng 30 – 40 lao động địa phương. Đây là con số ấn tượng, cho thấy sức hút của đặc sản truyền thống mỗi khi Xuân về. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng cả về nhân lực lẫn nguyên liệu giúp cơ sở bảo đảm chất lượng đồng đều cho từng sản phẩm đưa ra thị trường.

Cũng trong không khí tất bật phục vụ Tết, tại cơ sở kinh doanh bánh tét 9 Di (xã Hưng Mỹ, tỉnh Vĩnh Long), chị Thạch Thị Di chia sẻ gói bánh tét là nghề truyền thống lâu đời của gia đình và hiện sản phẩm đã được tái công nhận đạt hạng OCOP 3 sao. Những ngày này, cơ sở của chị cung ứng ra thị trường từ 150 – 200 đòn bánh tét mỗi ngày, với trọng lượng đa dạng từ 0,8 kg đến 2 kg. Nguyên liệu chế biến được tuyển chọn từ nếp sáp thơm ngon của địa phương, kết hợp với đậu xanh tách vỏ, hấp chín và tán nhuyễn, bảo đảm chất lượng sản phẩm.

Không chỉ có các sản phẩm chế biến, nhiều loại nông sản đặc trưng cũng bước vào cao điểm phục vụ thị trường Tết. Ông Trần Bảo Trị, tại Hợp tác xã quýt đường Thuận Phú (xã Bình Phú, tỉnh Vĩnh Long) cho biết, vườn quýt hữu cơ 0,4 ha của gia đình đã bắt đầu cho trái sai, với ưu điểm thân cây không cao, dễ chăm sóc. Cây quýt được canh tác đúng kỹ thuật, cung ứng đầy đủ phân bón sinh học, cho năng suất từ 10 – 15 kg trái/cây/năm. Hiện nay, nhiều người dân đã đến tận vườn đạt chuẩn VietGAP của ông để đặt mua, với giá 40.000 đồng/kg.

Ở góc độ người tiêu dùng, chị Nguyễn Thị Bích Phượng (phường Phan Rang, Khánh Hòa) cho biết Tết Bính Ngọ năm nay chị ưu tiên lựa chọn các sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương để làm quà biếu đối tác. Theo chị Phượng, những sản phẩm như nho, táo, tỏi Phan Rang, vang nho và các mặt hàng chế biến từ đặc sản địa phương không chỉ bảo đảm chất lượng, nguồn gốc rõ ràng mà còn mang đậm bản sắc vùng miền, giúp chị yên tâm và tự hào khi lựa chọn làm quà Tết.

Chuyển đổi số mở rộng kênh phân phối đặc sản địa phương

Để giải quyết bài toán đầu ra, các địa phương đang đẩy mạnh việc đưa đặc sản OCOP lên các sàn thương mại điện tử, gắn với hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Theo Sở Công Thương, các sản phẩm OCOP hiện phát triển nhanh cả về số lượng, chất lượng lẫn mẫu mã, qua đó giúp nhiều mặt hàng được đưa vào hệ thống siêu thị trên toàn quốc. Những sản phẩm OCOP tiêu biểu như mật và đường hoa dừa hay kẹo dừa sáp Vicosap được người tiêu dùng đón nhận nồng nhiệt nhờ tính minh bạch trong thông tin sản phẩm.

Chia sẻ về quá trình phát triển, ông Lâm Ngọc Tú - Phó Giám đốc Công ty TNHH Chế biến dừa sáp Cầu Kè (Vĩnh Long) cho biết, công ty được thành lập vào tháng 7/2020 với thương hiệu Vicosap, là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam chế biến chuyên sâu các sản phẩm từ nguyên liệu trái dừa sáp Trà Vinh. Đến nay, đơn vị đã xây dựng được hệ thống phân phối rộng khắp cả nước, đồng thời chinh phục các thị trường Mỹ, Anh, Nhật Bản nhờ các sản phẩm OCOP 4 sao và 5 sao, không sử dụng hóa chất hay phẩm màu.

Cùng với đó, ông Nguyễn Đình Quang, tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại nông sản Thái Thuận cho biết, đơn vị dự kiến đưa ra thị trường hơn 2.000 giỏ quà Tết cùng hàng nghìn sản phẩm OCOP, với mức giá từ 500.000 đồng đến trên 1 triệu đồng. Theo ông Quang, xu hướng năm nay là cá nhân hóa giỏ quà, khi khách hàng có thể chủ động lựa chọn sản phẩm và in thông tin tổ chức hoặc logo doanh nghiệp. Cách làm này không chỉ gia tăng tính cạnh tranh mà còn nâng cao tính chuyên nghiệp cho các sản phẩm đặc sản vùng miền.

Ở góc độ hệ thống bán lẻ, bà Nguyễn Thị Bích Vân, tại Tập đoàn Central Retail Việt Nam, cho biết hệ thống siêu thị GO! và Tops Market trên toàn quốc sẽ cung ứng hơn 3.000 giỏ quà Tết hàng nhãn riêng, trong đó đa số là đặc sản Việt Nam. Mục tiêu của đơn vị là ủng hộ sản phẩm đặc sản vùng miền, đồng thời giúp hàng Việt ngày càng khẳng định chất lượng và uy tín thương hiệu trong hệ thống bán lẻ hiện đại. Danh mục giỏ quà được thiết kế đa dạng, từ phân khúc bình dân đến cao cấp, tạo điều kiện để người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận và lựa chọn.

Tại Quảng Trị, ông Hồ Xuân Hoè, Sở Công Thương nhận định, việc ứng dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc giúp minh bạch hóa toàn bộ quá trình từ sản xuất đến lưu thông. Theo ông Hoè, đây là nền tảng quan trọng để sản phẩm đáp ứng yêu cầu của các sàn thương mại điện tử lớn, đồng thời từng bước tiếp cận các thị trường khó tính trong và ngoài nước. Qua đó, nhiều doanh nghiệp được tạo điều kiện tham gia các sàn thương mại điện tử quốc tế và hình thành kênh phân phối ổn định.

Ở khâu triển khai thực tế, ông Lê Công Như, tại Chuỗi cửa hàng sản phẩm OCOP Quảng Trị cho biết, thương mại điện tử đang giúp đặc sản địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng. Tuy nhiên, để tham gia hiệu quả trên các sàn, sản phẩm cần được chuẩn hóa về bao bì, nhãn mác và gắn mã truy xuất nguồn gốc. Hiện chuỗi cửa hàng đang phối hợp với các hộ sản xuất để hoàn thiện các yêu cầu kỹ thuật, đồng thời hỗ trợ xử lý đơn hàng trực tuyến, qua đó mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm OCOP Quảng Trị.

Cũng tại địa phương này, bà Mai Thị Vân, tại Hợp tác xã Nông nghiệp Vân Di (xã Trường Phú, tỉnh Quảng Trị) cho biết, từ khi tham gia các sàn Postmart và Voso, sản phẩm của hợp tác xã đã tiếp cận được người tiêu dùng tại nhiều tỉnh, thành. Việc này không chỉ giúp mở rộng thị trường mà còn nâng cao uy tín sản phẩm thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc và chứng nhận OCOP rõ ràng. Hiện nay, các sản phẩm đặc trưng của tỉnh Quảng Trị đã phát sinh giao dịch thực tế trên nền tảng số, góp phần từng bước thay đổi tư duy kinh doanh của nông dân vùng sâu, vùng xa.

Việc nông sản và đặc sản địa phương từng bước hiện diện trên các sàn thương mại điện tử không chỉ giúp tiêu thụ sản phẩm hiệu quả mà còn góp phần xây dựng hệ sinh thái đặc sản bền vững trên nền tảng số. Các cơ sở sản xuất và doanh nghiệp đang không ngừng hoàn thiện bao bì, nhãn mác, đồng thời ứng dụng khoa học – công nghệ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Những nỗ lực này không chỉ phục vụ thị trường Tết trong nước mà còn tạo nền tảng vững chắc để sản phẩm đặc sản vươn ra thị trường quốc tế thông qua các sàn thương mại điện tử lớn, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu và góp phần phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.