Từ “thủ phủ” đào phai đến làng quất cảnh: Kết tinh tâm huyết của người nông dân

Về xã Xuân Du (Như Thanh) – nơi được mệnh danh là thủ phủ đào phai lớn nhất tỉnh, hay xã Hợp Tiến (Triệu Sơn) – làng quất cảnh truyền thống, dễ dàng cảm nhận nhịp lao động hối hả. Tại Xuân Du, từ giữa tháng 11 âm lịch, các chủ vườn đã bắt đầu giai đoạn “ép” đào ra hoa. Với gần 300ha diện tích, sắc hồng nhạt dịu dàng và gốc đào cổ kính nơi đây đã trở thành thương hiệu khó thay thế.

Công đoạn quan trọng nhất hiện nay là tuốt lá thủ công. Ông Nguyễn Thăng Tiền, một người trồng đào lâu năm, chia sẻ rằng việc xuống lá phải cực kỳ tỉ mỉ để cây tập trung dưỡng chất nuôi mầm hoa, tránh làm tổn thương nụ non. Nghề trồng đào không chỉ mang lại thu nhập tiền tỷ cho nhiều hộ dân mà còn là biểu tượng của sự may mắn, đoàn tụ trong tâm thức người Việt mỗi dịp tết đến, xuân về.

Cách đó không xa, làng quất Hợp Tiến cũng rộn ràng không kém. Khắp các vườn, những chậu quất xanh mướt, quả mọng đều tăm tắp đã sẵn sàng xuống phố. Để đảm bảo chất lượng cho 90ha quất, đào cảnh, người dân phải túc trực 24/24 giờ. Vợ chồng ông Hoàng Ngọc Sang thậm chí dựng tạm chòi nhỏ ngay tại vườn để tiện chăm sóc. Dù chịu ảnh hưởng của mưa bão khiến việc chăm sóc khó khăn hơn, nhưng đến nay, gần 800 gốc quất của gia đình ông đã được thương lái đặt mua hết.

Cây quất tại Hợp Tiến hiện là cây trồng chủ lực, mang lại doanh thu từ 300-500 triệu đồng/ha mỗi năm. Năm nay, giá quất dao động từ 500 nghìn đến hàng chục triệu đồng mỗi cây tùy dáng thế. Để nâng cao thương hiệu, chính quyền xã đã chủ động ban hành kế hoạch tổ chức Hội chợ hoa, cây cảnh Tết Bính Ngọ 2026, tạo sân chơi cho các nhà vườn giao lưu và quảng bá sản phẩm OCOP địa phương.

Lửa hồng làng rèn Tiến Lộc: Giữ hồn nghề truyền thống trong nhịp sống hiện đại

Rời những vườn hoa cây cảnh, về với làng rèn Tiến Lộc (Triệu Lộc, Hậu Lộc), không khí tết lại được cảm nhận qua tiếng búa, tiếng đe chan chát và hơi nóng hừng hực từ những lò than đỏ lửa suốt ngày đêm. Đây là giai đoạn cao điểm khi nhu cầu mua sắm dao kéo, nông cụ của người dân tăng đột biến. Nghề rèn không chỉ là kế sinh nhai mà còn là sự kết tinh của kỹ thuật và niềm đam mê truyền đời.

Hiện nay, làng rèn Tiến Lộc đã thay đổi diện mạo nhờ cơ giới hóa sản xuất. Thay vì làm thủ công hoàn toàn như trước, các cơ sở như của anh Ngô Văn Hải đã mạnh dạn đầu tư máy móc, cải tiến kỹ thuật để nâng cao năng suất. Việc sử dụng thép kháng gỉ thay cho thép nhíp ô tô cũ giúp tạo ra những bộ dao nhà bếp sắc bén, bền bỉ và thẩm mỹ, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường hiện đại.

Tại thôn Bùi – cái nôi của nghề rèn Tiến Lộc, có tới 400/556 hộ dân gắn bó với nghề, đóng góp đến 90% tổng thu nhập của địa phương. Doanh thu từ các làng rèn tại xã Triệu Lộc đạt khoảng 200 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm ổn định cho hơn 2.600 lao động với thu nhập bình quân từ 8-13 triệu đồng/tháng. Đây là con số minh chứng cho sức sống bền bỉ của một làng nghề truyền thống trong thời kỳ công nghiệp hóa.

Không chỉ phục vụ thị trường trong nước, sản phẩm của làng rèn Tiến Lộc còn khẳng định uy tín khi xuất khẩu sang các thị trường lân cận như Lào, Campuchia và Myanmar. Mỗi sản phẩm xuất xưởng dịp cuối năm không chỉ mang theo sự sắc bén của thép mà còn chứa đựng niềm tự hào về hồn cốt văn hóa quê hương, góp phần làm nên diện mạo mới cho kinh tế nông thôn xứ Thanh.

Sức bật kinh tế từ những làng nghề cuối năm

Tỉnh Thanh Hóa hiện có 118 làng nghề đã được công nhận, và mỗi dịp Tết đến, đây chính là "động cơ" thúc đẩy kinh tế địa phương mạnh mẽ nhất. Sự nhộn nhịp tại các làng nghề không chỉ giải quyết bài toán việc làm thời vụ với mức công lên tới 400.000 đồng/ngày, mà còn là minh chứng cho sự linh hoạt của người nông dân trong việc tiếp cận thị trường thông qua livestream, bán hàng trực tuyến và liên kết chuỗi giá trị.

Tại Hợp Tiến hay Xuân Du, các thương lái đã "vây" kín các vườn từ đầu tháng 11 âm lịch để đặt hàng. Theo thống kê, hơn 80% diện tích đào, quất đã có chủ, báo hiệu một vụ tết thắng lợi về mặt kinh tế. Sự chủ động của chính quyền trong việc tổ chức các hội chợ, chương trình kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP đã giúp người dân không còn lo cảnh "được mùa mất giá".

Bức tranh lao động cuối năm tại các làng nghề xứ Thanh là sự hòa quyện giữa sắc hồng của đào phai, sắc vàng của quất chín và sắc đỏ của lửa rèn. Đó là hình ảnh của sự cần cù, chịu khó và khát vọng vươn lên của người nông dân. Những giọt mồ hôi rơi giữa cái rét buốt giá của những ngày giáp Tết chính là tiền đề cho một mùa xuân ấm no, thịnh vượng.

Khi những chuyến xe chở đào rừng Xuân Du, quất cảnh Hợp Tiến hay dao kéo Tiến Lộc bắt đầu tỏa đi muôn phương, cũng là lúc người dân nơi đây bắt đầu hy vọng về một năm mới Bính Ngọ nhiều may mắn. Sự chuyển mình từ sản xuất truyền thống sang hiện đại, kết hợp với tinh hoa kinh nghiệm ngàn xưa, đã và đang giúp các làng nghề xứ Thanh khẳng định vị thế vững chắc trên bản đồ kinh tế - văn hóa của tỉnh nhà.