Theo Báo Đắk Lắk, yêu cầu cấp thiết đặt ra trong bối cảnh hiện nay không chỉ dừng ở việc gia tăng số lượng các HTX mà trọng tâm phải là nâng cao năng lực quản trị, cải thiện chất lượng sản phẩm và củng cố khả năng liên kết dài hạn. Nhấn mạnh về vấn đề này, ông Lê Bá Cảnh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho rằng cần đặc biệt chú trọng sự gắn kết giữa HTX và khu vực kinh tế tư nhân.
Doanh nghiệp nắm giữ ưu thế về nguồn vốn, công nghệ chế biến và đầu ra thị trường; trong khi đó, HTX lại có thế mạnh vượt trội về tập hợp nông dân, tổ chức sản xuất và quản lý vùng nguyên liệu. Nếu hai khu vực này kết nối hiệu quả sẽ bổ trợ hoàn hảo cho nhau, tạo ra một chuỗi cung ứng ổn định. Đồng tình với góc độ này, ông Lê Văn Dần, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh nhận định mỗi HTX cần xác định đúng lợi thế của mình để tập trung vào các sản phẩm chủ lực, không ngừng vun đắp uy tín thương hiệu để mở rộng mạng lưới liên kết.
Khởi tạo đa giá trị từ sản phẩm OCOP và công nghệ số
Bên cạnh việc tổ chức lại sản xuất, phát triển các sản phẩm OCOP kết hợp chuyển đổi số đang mở ra những cánh cửa lớn cho kinh tế tập thể. Chia sẻ về hướng đi này, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Nông nghiệp kinh doanh tổng hợp Đồng Din - ông Nguyễn Hoàng Chương cho biết, phát triển sản phẩm OCOP cần phải đi vào chiều sâu. Các HTX phải chú trọng khắt khe từ chất lượng nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất, bao bì nhãn mác cho đến tính minh bạch trong truy xuất nguồn gốc.
Đặc biệt, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào khâu quảng bá, tiêu thụ thông qua nền tảng thương mại điện tử giúp nông sản tiếp cận đa dạng tệp khách hàng. Hơn thế nữa, ông Chương gợi mở rằng giá trị của sản phẩm sẽ được nhân lên nhiều lần nếu biết lồng ghép OCOP với du lịch nông nghiệp và văn hóa bản địa. Lúc này, sản phẩm không chỉ mang giá trị thương mại mà còn trở thành cầu nối văn hóa, tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Chế biến sâu: Bước đột phá khỏi giới hạn nông sản thô
Thực tế thị trường cho thấy, nếu chỉ quẩn quanh với việc bán nguyên liệu thô, giá trị thặng dư tạo ra luôn chạm trần giới hạn. Nhận thức rõ điều này, HTX Hala Farm Việt Nam đã tiên phong lựa chọn con đường chế biến sâu để gia tăng giá trị.
Bà Nguyễn Lan, Giám đốc điều hành HTX khẳng định, tư duy sản xuất hiện đại phải xuất phát từ chính nhu cầu của người tiêu dùng. Cùng với việc đa dạng hóa các dòng sản phẩm chế biến, hệ thống tiêu chuẩn hóa phải được thiết lập xuyên suốt: từ công thức, chất lượng, yếu tố pháp lý cho đến bao bì và thương hiệu. Bà Lan cũng nhấn mạnh, thành công của quá trình này không đến từ sự nỗ lực đơn độc, mà đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ giữa 4 nhà: nhà nông, nhà khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý để hình thành một chuỗi giá trị khép kín, bền vững.
Kiểm soát chất lượng ngay từ mã số vùng trồng
Nền tảng vững chắc nhất của mọi chuỗi giá trị nông nghiệp chính là sự ổn định của vùng nguyên liệu. Trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe về nguồn gốc xuất xứ, việc chuyển đổi từ tư duy sản xuất manh mún sang tổ chức vùng nguyên liệu tập trung là bước đi tất yếu.
Phân tích về khâu này, ông Nguyễn Văn Thanh Bình, Tổng Giám đốc HTX Xanh Cao Nguyên nhận định: Việc xây dựng mã số vùng trồng (MSVT) mang ý nghĩa cốt lõi, gắn liền với kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. MSVT không đơn thuần là công cụ quản lý hành chính mà chính là "tài sản chung" bảo chứng cho uy tín của cả vùng sản xuất.
Ông Bình đúc kết bài toán liên kết một cách thực tế: Doanh nghiệp luôn khát nguồn hàng đạt chuẩn, đồng đều; nông dân cần được chuyển giao kỹ thuật và đảm bảo đầu ra; và HTX chính là trung tâm điều phối, kết nối các nhu cầu đó. Xây dựng MSVT chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi HTX và các thành viên nghiêm túc tuân thủ quy trình, đồng thời doanh nghiệp giữ đúng cam kết thu mua.
Từ sự thành công của những mô hình đổi mới sáng tạo, có thể thấy khi HTX thực sự phát huy vai trò cầu nối giữa nông dân và thị trường, giữa vùng nguyên liệu và nhà máy chế biến, bức tranh kinh tế tập thể sẽ ngày càng khởi sắc. Đây không chỉ là nền tảng để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh mà còn là chìa khóa để kiến tạo việc làm, gia tăng thu nhập cho thành viên và khẳng định vị thế thương hiệu nông sản Việt.
