Khát vọng khẳng định vị thế hạt cà phê Robusta đặc sản

Sự thay đổi trong ngành cà phê tại Gia Lai bắt đầu từ những khâu căn bản nhất, khi nông hộ chủ động từ bỏ lối canh tác cũ. Thay vì sản xuất đại trà, nhiều gia đình đã chuyển sang mô hình cà phê chất lượng cao thông qua việc thu hái trái chín và kiểm soát nghiêm ngặt quy trình sơ chế. Đây là bước đi chiến lược nhằm tạo ra nguồn nguyên liệu đạt chuẩn cho phân khúc cà phê đặc sản, vốn đang tăng trưởng mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu. Thực tế cho thấy, sự chuyển dịch này không chỉ là xu hướng nhất thời mà đã trở thành yêu cầu tất yếu khi tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe hơn.

Hạt cà phê Robusta chất lượng cao của địa phương đang dần khẳng định giá trị nhờ hương vị ổn định và sự khác biệt rõ nét. Cột mốc quan trọng nhất được ghi nhận vào năm 2025, khi một lô cà phê của tỉnh đạt tới 87,5 điểm theo thang đánh giá quốc tế CQI. Kết quả này đã đưa mẫu cà phê của Gia Lai lọt vào nhóm những sản phẩm tốt nhất thế giới, mở ra cơ hội lớn cho ngành hàng thế mạnh của địa phương. Với diện tích hơn 106.000 ha cà phê hiện có, việc tập trung vào chất lượng được xem là mũi nhọn để tạo ra phân khúc giá trị cao, thay vì chỉ chạy theo số lượng xuất khẩu thô như trước đây.

Bà Nguyễn Thị Nga, Phó Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Nam Yang, chia sẻ rằng sản phẩm Robusta chất lượng cao của địa phương rất được thị trường ưa chuộng. Theo bà Nga, dòng cà phê này sở hữu hàm lượng caffeine cao, hậu vị ngọt kéo dài cùng cấu trúc hương vị được phân định rõ ràng. Hiện nay, nhiều thành viên trong hợp tác xã đã chủ động liên kết để xây dựng các vùng nguyên liệu đặc sản bài bản. Mục tiêu trọng tâm của các đơn vị này là hướng đến cả phân khúc nội địa cao cấp lẫn các đơn hàng xuất khẩu giá trị lớn sang những thị trường tiềm năng.

Việc nâng cao chất lượng Robusta được giới chuyên gia đánh giá là hướng đi đúng đắn, trong bối cảnh Việt Nam là quốc gia xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới nhưng giá trị ở phân khúc cao cấp còn khiêm tốn. Người trồng cà phê tại Gia Lai hiện buộc phải thay đổi hoàn toàn tư duy canh tác, tập trung vào kiểm soát chất lượng đồng bộ. Từ câu chuyện vùng trồng đến hành trình sản xuất tỉ mỉ, mỗi công đoạn đều đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu và chinh phục những người thưởng thức khó tính tại các quốc gia như Nhật Bản hay Mỹ.

Chiến lược bài bản nâng tầm giá trị nông sản Gia Lai

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, tỉnh Gia Lai định hướng phát triển khoảng hơn 2.300 ha cà phê đặc sản đến năm 2030. Dù con số này chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng diện tích, nhưng lại đóng vai trò dẫn dắt, mở đường vào các thị trường khó tính như EU hay Nhật Bản. Định hướng phát triển không chỉ dừng lại ở việc nâng cao chất lượng nguyên liệu thô mà còn gắn liền với chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc. Việc kiểm soát dư lượng cùng hoàn thiện quy trình bảo quản là những yếu tố then chốt, giúp hạt cà phê Gia Lai gia tăng giá trị một cách bền vững và bền bỉ.

Bà Nguyễn Thị Bích Thu, Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến Thương mại thuộc Sở Công Thương Gia Lai, cho biết đơn vị đang đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại song song với việc nâng cao chất lượng. Theo bà Thu, trung tâm hiện tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia các hội chợ, cũng như kết nối giao thương trên nhiều nền tảng số. Những hoạt động này giúp cà phê Robusta Gia Lai tiếp cận sâu hơn với thị trường quốc tế một cách chuyên nghiệp. Bà Thu nhấn mạnh rằng, khi sản phẩm đạt chuẩn và có câu chuyện thương hiệu riêng, giá trị hạt cà phê chắc chắn sẽ được nâng lên rõ rệt.

Các hoạt động chuyên môn, như chương trình Best of Robusta Gia Lai 2026 diễn ra vào ngày 22/3 vừa qua, cũng góp phần thúc đẩy sự tiến bộ của ngành hàng này. Đây không chỉ là một cuộc thi đơn thuần mà còn là sân chơi kỹ thuật để người sản xuất luyện tập kỹ năng thử nếm, đồng thời cập nhật xu hướng mùa vụ. Qua từng năm, chất lượng cà phê tại địa phương cho thấy sự phát triển vượt bậc với hương vị phong phú và sự xuất hiện của nhiều tầng hương trái cây phức hợp. Điều này chứng minh rằng sự đầu tư vào quy trình lên men và kỹ thuật sơ chế đang mang lại những kết quả tích cực cho cộng đồng.

Đáng chú ý là các dòng sản phẩm chế biến theo phương thức Honey hay Natural đã có những bước cải thiện đáng kể về độ cân bằng và độ sạch. Thay vì chỉ dừng lại ở các nhóm hương vị cơ bản như hạt và caramel, cà phê Gia Lai nay đã sở hữu những đặc tính tinh tế phù hợp với yêu cầu khắt khe của các nhà nhập khẩu. Tính ứng dụng cao cùng khả năng sản xuất quy mô lớn và ổn định chính là lợi thế cạnh tranh giúp hạt cà phê Robusta nơi đây tự tin vươn xa. Hành trình này đang đi đúng hướng khi kết hợp hài hòa giữa việc khẳng định chất lượng và xây dựng bản sắc riêng trên bản đồ thế giới.